Đôi khi, bạn cố gắng đi tìm những phương thuốc đắt đỏ hay các loại thực phẩm chức năng ngoại nhập, mà quên mất rằng ngay trong góc vườn nhà, trên bờ rào hay rổ gia vị ở góc bếp cũng ẩn chứa những loại dược liệu quý. Dân gian có câu “Nam dược trị Nam nhân” – cây thuốc bản địa luôn mang những dược tính tương thích kỳ diệu với cơ thể con người xứ ấy.
Hãy cùng Hena khám phá 4 loại cây cỏ tưởng như vô danh nhưng lại là “kháng sinh, nhân sâm” đời thường ngay quanh nhà bạn.
Củ Ném – “Kháng sinh tự nhiên” cực nhạy cho bé

Với người miền Trung, củ ném (hành tăm) không chỉ là gia vị kho cá, nấu cháo mà còn là dược liệu giải cảm rất tốt. Theo Đông y, củ ném có vị cay, tính ấm, giúp làm ấm cơ thể, tiêu đờm và sát khuẩn đường hô hấp mạnh mẽ.
Khoa học chứng minh mùi hăng của củ ném đến từ chất Allicin trong tinh dầu. Đây là một loại kháng sinh tự nhiên mạnh, có khả năng tiêu diệt virus, vi khuẩn gây bệnh tai mũi họng và tăng sức đề kháng cho trẻ.
Khi con chớm ho, sổ mũi do giao mùa, mẹ có thể làm bài thuốc hấp củ ném an toàn tại nhà. Cách làm là lấy một nắm củ ném bóc vỏ, rửa sạch rồi giã dập để tiết nhiều tinh dầu nhất.
Tiếp theo, cho củ ném vào chén, thêm chút đường phèn hoặc mật ong (chỉ dùng mật ong cho bé trên 1 tuổi) rồi hấp cách thủy 15 phút. Mỗi ngày cho bé uống nước cốt này 2 – 3 lần, mỗi lần vài thìa cà phê. Chỉ sau 1 – 2 ngày, bé sẽ dịu họng, tan đờm và giảm ho rõ rệt.
Cây Đinh Lăng – “Nhân sâm của người nghèo” trị mất ngủ, đau khớp

Đinh lăng là loại cây quen thuộc thường được trồng làm cảnh trước nhà. Tuy nhiên, toàn bộ cây từ lá, thân đến rễ đều là loại dược liệu đại bổ. Khoa học đã chứng minh trong đinh lăng chứa nhiều chất saponin (tương tự như nhân sâm) cùng các axit amin giúp cơ thể tăng sức đề kháng, giảm mệt mỏi và lưu thông máu rất tốt.
Nếu bạn thường xuyên bị mất ngủ, khó vào giấc hoặc ngủ chập chờn, lá đinh lăng chính là cứu tinh. Bạn có thể phơi khô lá để làm ruột gối, hoặc hái lá tươi nấu nước uống thay trà hàng ngày. Hương thơm dịu nhẹ từ tinh dầu của lá sẽ giúp xoa dịu thần kinh, giảm đau đầu và đưa bạn vào giấc ngủ sâu tự nhiên.
Đối với người lớn tuổi hay bị đau lưng, mỏi gối hoặc đau nhức xương khớp khi trái gió trở trời, rễ đinh lăng là vị thuốc rất quý. Bạn chỉ cần lấy rễ đinh lăng đem sao vàng hạ thổ, sau đó sắc nước uống hoặc đem ngâm rượu. Các hoạt chất trong rễ giúp tăng cường tuần hoàn máu, giảm viêm và nuôi dưỡng sụn khớp rất hiệu quả.
Sài Đất và Kinh Giới – Bài tắm thảo dược đẩy lùi rôm sảy mùa hè

Mùa hè oi bức khiến trẻ nhỏ rất dễ bị bùng phát rôm sảy, mẩn ngứa hay chàm sữa do tuyến mồ hôi bị bít tắc. Thay vì dùng các loại sữa tắm công nghiệp chứa chất tạo bọt và hương liệu dễ gây kích ứng, các mẹ có thể dùng lá sài đất và kinh giới để tắm cho con. Đây là bộ đôi “cứu tinh” hoàn toàn lành tính cho làn da nhạy cảm của bé.
Theo y học cổ truyền, cây sài đất có tính mát, giúp thanh nhiệt, tiêu độc và kháng viêm rất tốt. Trong khi đó, lá kinh giới lại chứa nhiều tinh dầu có khả năng sát trùng nhẹ và làm dịu mát da nhanh chóng. Khi kết hợp với nhau, hai loại lá này sẽ giúp làm sạch da bẩn và ngăn ngừa vi khuẩn phát triển.
Cách làm nước tắm cho bé rất đơn giản. Mẹ chỉ cần hái một nắm lá sài đất và kinh giới tươi đem rửa thật sạch. Sau đó, vò nát lá rồi cho vào nồi nấu với nước sôi khoảng 5 đến 10 phút để các chất trong lá tiết ra hết.
Cuối cùng, mẹ lọc bỏ xác lá, lấy phần nước cốt pha ấm với nước sạch để tắm cho bé hàng ngày. Chỉ sau 2 đến 3 lần tắm, các nốt rôm sảy đỏ lấm tấm trên lưng, cổ bé sẽ tự lặn dần. Làn da của con sẽ mát rượi, hết hẳn cảm giác ngứa ngáy, khó chịu và giúp bé ngủ ngon giấc hơn.
Lá Lốt – Khắc tinh của phong thấp và chứng tê lạnh tay chân

Chúng ta thường biết đến lá lốt qua các món ăn đưa cơm hàng ngày như bò cuốn lá lốt hay canh thịt băm. Nhưng trong Đông y, đây lại là một loại dược liệu có vị cay, tính ấm và mùi thơm hắc đặc trưng. Loại lá này nổi tiếng với công dụng giữ ấm cơ thể, trừ phong thấp và giảm đau nhức rất hiệu quả.
Vào mùa mưa hoặc khi thời tiết chuyển lạnh, những người lớn tuổi hoặc dân văn phòng ngồi máy lạnh nhiều rất dễ bị tê bì các đầu ngón tay. Nhiều người còn gặp tình trạng chân tay lạnh ngắt, các khớp xương nhức mỏi rã rời do khí huyết lưu thông kém.
Để giải quyết tình trạng này, bạn có thể áp dụng bài thuốc ngâm chân dưỡng sinh từ lá lốt vô cùng đơn giản. Bạn chỉ cần hái khoảng 10 đến 15 lá lốt tươi, rửa sạch rồi vò nhẹ cả phần thân và lá để tinh dầu dễ tiết ra ngoài.
Tiếp theo, cho lá lốt vào nồi đun sôi với 2 lít nước cùng một thìa muối hạt. Sau khi sôi, bạn đổ nước ra chậu và đợi cho nước nguội bớt, còn khoảng 180°C đến 40°C thì bắt đầu ngâm chân trong 15 đến 20 phút trước khi đi ngủ.
Hơi ấm và tinh dầu từ lá lốt sẽ kích thích các huyệt đạo dưới lòng bàn chân, giúp giãn mạch máu và thúc đẩy máu huyết lưu thông đều đặn. Thói quen này không chỉ giúp dứt điểm cơn đau nhức xương khớp mà còn giữ cho đôi chân luôn ấm áp, đem lại cho bạn một giấc ngủ ngon và sâu hơn.
Lời kết từ Hena
Cây thuốc quanh nhà tuy mộc mạc, dễ tìm nhưng giá trị mang lại cho sức khỏe là không hề nhỏ nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách. Hiểu về dược liệu chính là cách chúng ta trân trọng món quà từ thiên nhiên, đồng thời chủ động bảo vệ sức khỏe cho những người thân yêu một cách an toàn và bền vững nhất.
Hãy theo dõi duoclieuhena.com mỗi ngày để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích và các bài thuốc dân gian hiệu quả cho gia đình mình nhé!
